Ana Sayfa Künye Yayın Akışı Foto Galeri İletişim
Başkandan Haberler Videolar Dergiler Kamu İhale Kurumu ( KİK )
Yeni Kayıt Üye Giriş
11/06/2013 - 08:24 tarihinde, saatinde eklendi
KAMU YARARINA ÇALIŞAN DERNEKLERİN ORTAK HİZMET PROJELERİNİN BELEDİYELERE SAĞLADIĞI EKONOMİK VE DİĞER
KAMU YARARINA ÇALIŞAN DERNEKLERİN ORTAK HİZMET PROJELERİNİN BELEDİYELERE SAĞLADIĞI EKONOMİK VE DİĞER FAYDALAR
Osman USTA
I- Giriş
Belde sakinlerine sunulan hizmetlerin çeşitliliği ve hacmindeki artışlar, ilgili mevzuatta da bazı değişikliklerin yapılmasını da zorunlu hale getirmiştir.
Bu makalemizde kamu yararına çalışan derneklerin 5393 sayılı Belediye Kanunun 75 inci maddesi uyarınca belediyelerle birlikte gerçekleştirebilecekleri ortak hizmet projelerindeki rolleri üzerinde durulacaktır.
 
II- 6360 Sayılı Kanunun Getirdiği Değişikliğin Değerlendirilmesi:
Belediyelerin kuruluşunu, organlarını, yönetimini, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenleyen 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde,
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. (Mülga son cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) (…) (Ek cümleler: 12/11/2012-6360/17 md.) Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler.
 
b) (…)(1) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.
 
(2) (Ek fıkra: 12/11/2012-6360/17 md.) Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik amacıyla yapacakları nakdî yardım bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın binde yedisini geçemez.
 
(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 24/1/2007 tarihli ve E. 2005/95, K. 2007/5 sayılı Kararı ile. ) (İptal edilen paragraf: Belediye, kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahallî müşterek nitelikteki diğer görev ve hizmetleri de yapar veya yaptırır.Mahkeme gerekçesinde; belediyelerin "kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahalli müşterek nitelikteki diğer görevleri de" yapmakla görevlendirilmeleri, herhangi bir görev alanı tanımlaması yapılmaksızın, 5393 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde belirlenmiş görev alanları dışında kalan her tür görevin yerine getirilmesi sonucunu doğuracaktır.
Bu durumda çerçevesi çizilmeksizin belirsiz bir alanda idareye görev ve yetki veren kural, Anayasanın 2. ve 127. maddelerine aykırıdır; iptali gerekir.) denilmiştir.
 
Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir.
Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda özürlü, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır.
Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.
Belediye meclisinin kararı ile mücavir alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir.
 
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu hükümleri saklıdır.
(Ek fıkra: 1/7/2006-5538/29 md.) Sivil hava ulaşımına açık havaalanları ile bu havaalanları bünyesinde yer alan tüm tesisler bu kanunun kapsamı dışındadır…”
şeklinde düzenlemeye yer verilmek suretiyle belediyelerin görev ve sorumlulukları detaylı bir şekilde açıklanmış olup, sahip oldukları yetkiler ve imtiyazlar ise aynı Kanunun 15 inci maddesinde tek tek sayılmıştır.
Diğer taraftan, 6.12.2012 tarih ve 28489 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle yapılan değişiklik sonucunda, Belediye Kanununun 75 inci maddesi aşağıdaki şekli almıştır.
“… Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.
 
c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.
 
d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir.
Butaşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.
 
Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.
 
(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz…”
Görüldüğü üzere, 5393 sayılı Belediye Kanununun 75 inci maddesinde yapılan söz konusu değişiklik ile belediyelerin, mahalli en büyük mülki idare amirin veya başka bir mercinin iznine gerek kalmadan, sadece belediye meclisinin alacağı karar üzerine kamu yararına çalışan dernekler ile ortak hizmet projelerini gerçekleştirmeleri hususunda büyük bir kolaylık getirilmiştir.
Bakanlar Kurulu Kararı ile kamu yararına çalışan dernek statüsüne kavuşturulan derneklerin kar amacıyla hareket etmemeleri, Kurumlar Vergisinden, KDV Kanununun 17’nci maddesine istinaden Katma Değer Vergisinden, 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunun II. Listenin VI/17. Maddesine istinaden Damga Vergisinden muaf olduklarından ortak hizmet projelerini piyasa koşullarına nazaran daha uygun bedellerle gerçekleştirilmesini sağlayacağı gibi, sürekli yapılan işbirliği sayesinde kaliteden ödün verilmemek suretiyle hizmetin aksatılmadan sunulmasını da mümkün hale getirmiştir.
Ancak, maddenin (c ) bendinde sayılan kuruluşlar dışındaki diğer dernek ve vakıflar ile ortak hizmet projelerinin gerçekleştirilmesi için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması zorunludur.
 
Her türlü hizmetler iş ve işlemlerin yapılmasını, ortak hizmet projesi şeklinde gerçekleştirildiğinde, örneğin bilgisayar programcıları veya arşiv ayıklama düzenleme işindeki konularda uzmanlar kamu yararına dernek tarafından görevlendirildiğinden, personel ve diğer hizmetlerin de belediye tarafından yerine getirildiğinden, hizmet projesinin her aşamasında belediyelerin kontrolünde yapıldığından, süreç belediye personelinin eliyle ve iştirakiyle yapıldığından, belediye personelinin konuyla ilgili uzmanlaştığı, işin en iyi şekilde öğrenme imkanına sahip olduğundan, işin sağlıklı ve verimli yürütüldüğü, personel eliyle sürekli güncelleme imkanına sahip olacağı programın tüm lisans ve tüm hak ve kullanımın belediyeye ait olduğu,
 
Anahtar teslim ihalede tüm uzmanlar ve yapımcılar işi teslim edip belediyeden ayrıldıktan sonra işi yapan firmaya sürekli bağımlı hale gelindiği yıllık bakım ve güncellemeler için yapılan sözleşmelere istinaden her yıl binlerce TL ödendiği göz önüne alındığında ortak hizmet projesinin belediye yararına olduğu açık ve net olarak gözükmektedir.
Hizmet projesinin ortak hizmet projesiyle en az üçte bir fiyatına yani 1.000.000-(Birmilyon-TL) lik proje ortak hizmet projesiyle 250.000-TL’ye yapıldığı burada otomatikman kamu yararı sağlar,
 
III- Sonuç
Belediyelerin kuruluşunu, organlarını, yönetimini, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenleyen 5393 sayılı Belediye Kanunun 75 inci maddesinde, 6360 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle yapılan değişiklik sonucunda belediyelerin;
· Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,
· Kamu yararına çalışan dernekler,
· Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve
· 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile
Ortak hizmet projelerini mülki idare amirinin iznini almadan, sadece belediye meclisinin alacağı karar üzerine, piyasa koşullarına nazaran daha uygun bedel ve istenen kalitede gerçekleştirme imkanının dikkatle değerlendirilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.
 
Osman USTA
Mahalli İdareler Derneği
Genel Başkanı
Diğer Yazıları
KAMU YARARINA ÇALIŞAN DERNEKLERİN ORTAK HİZMET PROJELERİNİN BELEDİYELERE SAĞLADIĞI EKONOMİK VE DİĞER
Güncel Videolar
Zonguldak Valiliği
Yozgat Valiliği
Yalova Valiliği 2
Yalova Valiliği
Van Valiliği
Yerel Seçim Sonuçları
Hava Durumu
ISTANBUL
Piyasa Verileri
ANA SAYFA KÜNYE İLETİŞİM
Mahalli İdareler Haber ® 2011 -- Sitede bulunun içerikler ve analizler kaynak gösterilerek alıntılanabilir
Evden eve nakliyat Gaziosmanpasa Evden eve nakliyat Eyüp Evden eve nakliyat Sultangazi Evden eve nakliyat Bayrampasa Evden eve nakliyat Günesli Evden eve nakliyat Sirinevler Evden eve nakliyat Yenibosna Evden eve nakliyat Küçükçekmece Evden eve nakliyat Basaksehir Evden eve nakliyat